Hoe snel moet taijiquan worden uitgevoerd?

Normaal gesproken moet taijiquan traag worden uitgevoerd zodat, terwijl je lichaam beweegt, je gedachten kalm blijven, je qi (stroom van inwendige energie) onder controle blijft, en je shen (geest) ontspannen. Maar dit betekent niet dat trager beter is. Wanneer de bewegingen te traag verlopen zal de coördinatie tussen de bewegingen en de ademhaling niet goed zijn en dit leidt tot disharmonie tussen vorm en geest. Wanneer we zeggen alhoewel we kracht gebruiken kost het weinig moeite, net zoals bij het afwikkelen van ruwe zijde, en wanneer we stappen doen we dit even stil en lichtvoetig als een kat, willen we enkel benadrukken dat taijiquan-bewegingen zacht, traag, gelijkmatig en zonder aarzelen moeten worden uitgevoerd.

De snelheid waarmee je de bewegingen uitvoert moet zo zijn dat wanneer je de vorm kalm en ontspannen loopt, je zelf voelt hoe qi ongehinderd door je lichaam stroomt en je pezen en gewrichten zacht worden gestimuleerd.

De snelheid moet ook in overeenstemming zijn met de technische vaardigheid en lichaamsconditie van de beoefenaar. Beginnelingen met een zwak gestel moeten hun bewegingen trager uitvoeren en niet te laag. Op deze manier zullen zij beter kunnen letten op de belangrijke punten van de oefening hun aandacht richten op de verschillende posities. Naarmate ze sterker en meer bedreven worden, kunnen ze stilaan het ritme opdrijven tot de gewone snelheid. Normaalgezien duurt de volledige 24-vorm taijiquan 4 tot 7 minuten (8 à 9 minuten wanneer je het traag uitvoert), 10 tot 25 minuten voor de 88-vorm van de Yang stijl of de Wu stijl, en 5 tot 8 minuten voor de Chen stijl. (Welke vorm? - noot van de vertaler).

Alle taijiquan-bewegingen moeten uitgevoerd worden aan hetzelfde ritme, behalve bij de Chen stijl, waar in de vorm accenten worden gelegd door middel van een paar snelle, krachtige bewegingen. Maar deze gelijkmatige snelheid is zeker geen absoluut gegeven. Op het einde van elke beweging is er gewoonlijk een zeer korte pauze zodat de qi naar het uiteinde van de ledematen kan stromen en het lichaam klaar is voor de volgende beweging. Op deze manier verloopt de ganse oefening, van positie naar positie in een golvend patroon, zodat er zich een eigen ritme ontwikkelt dat achteraf, na het beëindigen van de oefening voor een goed gevoel zorgt.

Wat is de correcte houding voor de romp van het lichaam bij taijiquan?

De romp is voor het lichaam wat een as is voor een wagen. Dit gezegde, erg bekend bij wushu beoefenaars, illustreert de belangrijke rol van de romp bij taijiquan en andere wushu disciplines.

Bij het beoefenen van taijiquan moet je rug recht zijn en je middel en heupen ontspannen. Alhoewel dit zeer simpel lijkt kost het een beginneling heel wat tijd en moeite om dit correct uit te voeren.

Om je romp rechtop te houden, moet je je ruggengraat op een natuurlijke manier recht houden. Dit betekent dat je met je lichaam noch voorover, noch achterover mag leunen. je mag evenmin je borst vooruitsteken of je billen achteruit duwen in een poging je rug te strekken.

Om je buik en bekken te ontspannen, moet je een beetje door je knieën zakken en alle spanning uit je dijspieren bannen zodat je bekken vrijer kan bewegen. Dit is essentieel om taijiquan te beoefenen.

De volgende oefening kan je helpen je romp in een correcte houding te brengen. Sta met je rug tegen de muur, voeten schouderbreedte uit elkaar, je hielen ongeveer 30 cm van de muur verwijderd. Zak door je benen en sta vervolgens recht, maar hou hierbij de hele tijd je rug en billen tegen de muur en je voeten plat tegen de grond. Indien je deze oefening veel herhaalt zal het je helpen je rug recht te houden en het zal ook je beenspieren versterken, zodat je taijiquan stappen vaster zullen worden. Zak bij deze oefening zo diep mogelijk door je knieën, afhankelijke van je fysieke kracht.

Wat is het verschil tussen taijiquan en andere fitnessoefeningen?

Taijiquan is een vorm van traditionele Chinese wushu en dus op vele manieren verschillend van fitnessoefeningen. We beschouwen hier enkel de 2 belangrijkste punten.

Doorgaans zijn fitness oefeningen ontworpen om je lichaamsvorm te verbeteren. Door middel van verschillende oefeningen voor de ledematen en de romp worden de spieren versterkt en de beweeglijkheid van de ledematen verbeterd, hierdoor verdwijnt overtollig vet en wordt het lichaam sterker en beter gevormd. Voor taijiquan zijn echter zowel interne als externe inspanningen nodig. Hiermee wordt bedoeld dat taijiquan niet alleen spieren, pezen en gewrichten activeert, maar dat bij de oefeningen het gehele lichaam rustig moet blijven en dat de bewegingen van het lichaam op een zeer gecontroleerde, bewuste manier moeten worden uitgevoerd. Op deze manier worden zowel lichaam als geest getraind. Voor je met je taijiquan-oefeningen begint, moet je je eerst ontspannen en alle afleiding uit je gedachten bannen. Voor je begint met de vorm sta je met je voeten schouderbreedte uit elkaar, een beetje door de knieën gezakt, de handen voor je borst, alsof je een bal vasthoudt. Gedurende een paar minuten probeer je qi, of interne energie, te zinken naar je dantian (een paar centimeter onder de navel). De bewegingen zelf zijn zacht, vloeiend en ononderbroken, met een duidelijk onderscheiden vol en leeg in het gebruik van kracht. Wanneer je met de gepaste inzet op deze manier oefent zal je er de voordelen van ondervinden zowel fysiek als mentaal.

Een ander aspect onderscheidt taijiquan van gewone conditietraining, het is ook een methode voor zelfverdediging. Bij taijiquan, net zoals bij de andere traditionele Chinese vechtkunsten, zijn alle bewegingen bedoeld voor aanval of verdediging. Wanneer je taiji gebruikt om te vechten zijn er een aantal belangrijke principes die je moet volgen, zoals harde stoten opvangen met zachte bewegingen, in stilte observeren en dan plots en onverwacht toeslaan, een gewicht van 1.000 pond omverduwen met een kracht van maar 4 pond, en terugtrekken om vooruitgang te boeken. Alhoewel deze principes moeilijk uit te voeren zijn en er lange jaren van oefening nodig zijn om ze werkelijk te beheersen, moet iedereen die taijiquan beoefent er zich wel van bewust zijn. Om het meeste uit taijiquan te halen is het dus belangrijk dat je niet alleen weet hoe je een beweging moet uitvoeren, maar ook dat je precies weet waarvoor deze beweging dient. Je zou absoluut geen vorderingen maken indien je op een mechanische wijze alle bewegingen zou uitvoeren zoals je dit bij gewone fitnessoefeningen zou doen, zelfs niet wanneer je zo hard oefent dat je er helemaal bezweet en buiten adem van raakt.

Wat is het verschil tussen kung fu en wushu?

Wushu is een term waarmee de meeste mensen buiten China niet vertrouwd zijn. Het werd op verschillende manieren vertaald, o.a. als krijgskunst, vechtkunst, vechtsport, aanval- en verdedigingskunst, vrij gevecht, enz. Maar niet-Chinezen zijn doorgaans wel vertrouwd met de term kung fu, zodat beoefenaars van Chinese vechtsporten vaak gezien worden als kung fu adepten, en Chinese wushu films zijn gekend als kung fu films. Zeggen dat iemand goed is in kung fu betekent dan dat hij goed is in wushu (krijgskunst). We zien dus duidelijk dat in sommige landen kung fu een synoniem is geworden voor wushu, alhoewel er in sommige gevallen toch kleine nuances van betekenis kunnen voorkomen.

De term kung fu is natuurlijk van Chinese oorsprong. In vroegere tijden waren er rondreizende artiesten die om in hun levensonderhoud te voorzien van dorp naar dorp trokken om er langs de kant van de weg of op een marktplein krachtpatserijen te vertonen, om zo van de omstanders naast applaus wat geld los te krijgen. Ze sloegen, bijvoorbeeld, een steen aan stukken met hun blote handen, of lieten iemand van de toeschouwers heel hard op hun lichaam slaan om te tonen dat ze onkwetsbaar waren. Dit vertoon van straffe toeren werd kung fu genoemd en van deze artiesten werd gezegd dat ze uitblonken in kung fu. Waarschijnlijk raakte hierdoor, jaren later toen steeds meer Chinezen zich in het buitenland gingen vestigen, de term kung fu ingeburgerd in het buitenland.

Eigenlijk heeft de term kung fu een veel ruimere betekenis dan goed zijn in wushu. Eén van de betekenissen is bedreven zijn in één of andere specialiteit of er iets in bereikt hebben. Wanneer, bijvoorbeeld, gezegd wordt dat iemand kung fu heeft in kalligrafie, betekent dit dat hij daarin zeer bedreven is. Wanneer we een acteur bejubelen voor zijn uitstekende prestatie, zeggen we vaak dat hij echte kung fu bezit. Wanneer we commentaar geven op een artikel, kunnen we zeggen dat de auteur er veel kung fu in legde, en daarmee bedoelen we dat het artikel goed geschreven is en dat de auteur een uitgebreide kennis bezit over het onderwerp dat hij behandelt.

De term kung fu verwijst ook naar de hoeveelheid tijd en energie die nodig was om een werk uit te voeren. Wanneer we, bijvoorbeeld, zeggen dat iemand drie uur kung fu heeft besteed aan het repareren van een auto, dan hebben we het over de tijd en de moeite dat het hem kostte om het werk tot een goed einde te brengen.

Een andere betekenis van de term kung fu is de tijd die we kunnen besteden aan iets of die we ervoor kunnen vrijmaken. Een voorbeeld is : "Indien je kung fu hebt, kom me dan bezoeken." Hiermee bedoelen we : "Indien je vrij bent kom me dan opzoeken."

Wat is dan wushu?

Wushu is die kennis die te maken heeft met aanvals- en verdedigingstechnieken. Natuurlijk gaat het hier niet om het gebruik van vuurwapens. De basis bewegingen van de wushu bevat stampen en slagen, grepen en stoten, afweer, enz. Deze bewegingen kunnen variëren in snelheid en kracht en worden geordend in vast bepaalde reeksen oefeningen die verlopen volgens de objectieve wetten van aanval en verdediging en die in overeenstemming zijn met de wetten van een gevecht. Deze technieken kunnen eveneens gebruikt worden volgens de omstandigheden om zo de bovenhand te halen in een gevecht, door vindingrijkheid, kracht en kunde.

Wanneer wushu regelmatig wordt beoefend is het goed voor de gezondheid, bevordert het de morele ontwikkeling en helpt het bij de ontwikkeling van de wilskracht. Wushu bestaat in verschillende vormen, zoals soloroutines en oefeningen met partner, vrij gevecht, tuishou (handen duwen), vechten met korte (zwaard en dolk) en lange wapens (speer, stok en hellebaard).

Wushu is een tak van kennis en wetenschap en dus meer dan enkel deze technieken. In een ruimere context is wushu nauw verbonden met de Chinese geschiedenis, filosofie, cultuur, geneeskunde en de kunst om in goede gezondheid te blijven. In wushu kringen kent men het volgende gezegde : Je kan wushu blijven beoefenen tot wanneer je oud bent, maar je kan de perfectie niet bereiken zonder kennis van de geneeskunde. Er is ook nog een ander gezegde : Wushu beoefenen zonder geneeskunde te kennen is als stappen met één been.

Daarnaast is er ook een verband tussen wushu en moderne wetenschappen zoals anatomie, biochemie, psychologie, pedagogie en andere nieuwe disciplines. Het is vooral door de onderscheiden Chinese en multifunctionele kenmerken dat wushu beschouwd wordt als een parel van de Chinese cultuur.

Uit het bovenstaande kunnen we duidelijk afleiden dat er een duidelijk verschil is tussen de betekenis van wushu en kung fu. Ook de verbanden en syntactische functies zijn verschillend dus de termen zijn absoluut niet aan elkaar gelijk te stellen. Wanneer de term kung fu wordt gebruikt in de context van wushu, verwijst deze enkel naar het meesterschap -of gebrek eraan- van een persoon in het gebruik van wushu technieken, niet als een synoniem voor wushu. Wushu vertalen door krijgskunst, vechtkunst, vechttechniek, en aanvals- en verdedigingstechniek brengt deze term niet volledig tot zijn recht. Daarom is het aangewezen de Chinese term gewoon over te nemen en de voorkeur te geven aan wushu boven kung fu, om zo de juiste betekenis van het woord tot haar recht te laten komen.

Moeten we bij taijiquan alle posities laag uitvoeren? Is lager altijd beter?

Je lichaam kan opgedeeld worden in drie delen : boven, midden en onder. Het bovendeel bestaat uit de armen, het midden uit de romp en het onderste deel uit de benen. De benen zijn voor het lichaam zoals de fundamenten van een gebouw.

De houding van je lichaam heeft veel te maken met het onderste deel. Het ganse lichaam kan ook vergeleken worden met een boom, het onderste gedeelte zijn dan de wortels, het midden, de stam en het bovenste deel, de takken en bladeren. Beschouw het volgende gezegde : Ondiepe wortels, geen rijk gebladerte. Enkel wanneer je benen stevig op de grond staan, zal je romp stabiel zijn en kunnen je armen en handen vrij rond bewegen, net zoals de takken en bladeren van een boom vrij in de wind dansen. Kroos, zonder diep wortels, kan enkel ronddrijven in ondiep water.

Wanneer we zeggen dat we een lage positie moeten innemen, bedoelen we niet, hoe lager, hoe beter. Bij een lage positie ligt je zwaartepunt lager en is je positie stabieler; het help je daarnaast ook sterke beenspieren te ontwikkelen. Daarom moeten atleten vaak oefeningen doen waarbij ze diep door de benen moeten buigen, wanneer ze aan krachttraining doen.

Bij qigong oefeningen, help een lage positie ook bij het leiden van qi (vitale energie) naar het lage elixirgebied in de buik. Maar wanneer je positie te laag is leidt dit tot twee problemen.

Je zal, in de eerste plaats, het evenwicht verstoren tussen yin en yang, letterlijk het vrouwelijke en het mannelijke, of negatief en positief. De twee termen worden in de oude Chinese filosofie vaak gebruikt om de twee tegengestelde aspecten van alle dingen in het universum aan te duiden. Wanneer je taijiquan beoefent, en dit is eigenlijk ook een vorm van qigong, moet je, zowel bij de statische posities als de dynamische bewegingen, proberen de qi naar beneden te leiden, naar het lage elixircentrum in je buik door een lage positie in te nemen. Tegelijkertijd moet je proberen shen (geest - spirit) naar boven, naar het elixircentrum in je hoofd te laten stijgen door het hoofd, nek en hals rechtop te houden, zodat je een evenwicht krijgt tussen yin en yang. Wanneer je lichaamspositie echter te laag is verspil je teveel vitale energie, net zoals water snel naar lager gelegen plaatsen stroomt.

Daarnaast, maken te lage posities je bewegingen stroef, vooral het voetenwerk leidt eronder. Voor taijiquan zijn stabiliteit en lichtvoetigheid even belangrijk. Een goede uitvoering moet zo lichtvoetig als een kat zijn en de bewegingen zo vloeiend als voorbijzwevende wolken of stromend water. Onbeholpen voetenwerk verstoort de schoonheid en het effect van de ganse oefening.

De juist hoogte voor de posities kunnen we illustreren aan de hand van de boogstap, die vaak in taijiquan routines voorkomt -één been gebogen, en het andere been gestrekt naar achteren. Bij de enkele zweep, bijvoorbeeld, is de afstand tussen de voeten ongeveer drie en een halve keer de lengte van één voet. Hierbij duw je de knie niet voorbij de tenen, en blijven de heupen iets hoger dan deze knie. Je lichaam blijft ongeveer op dezelfde hoogte bij de lege stap en de T-stap. Omdat het voetenwerk zo belangrijk is, moet je er speciaal op oefenen, zowel de verschillende posities als standen, de overgangen, de bewegingen. Oefeningen zoals deze zijn onontbeerlijk voor beginners.

Er wordt ons verteld dat we de romp goed rechtop moeten houden, maar ik heb sommige Chinese meesters van tijd tot tijd voorover zien leunen. Hoe kan dit?

Met de romp rechtop houden bedoelen we dat iemand die taijiquan beoefent de vorm moet uitvoeren zonder vooruit, achteruit of zijwaarts te buigen. Dit is nodig om qi vrij te laten circuleren, want qi stroomt snel in rechte en traag in gebogen kanalen. We moeten niet alleen de romp rechtop houden, maar ook het hoofd en nek, en ook de billen moeten in een juiste positie worden gehouden, zodat qi zonder tegenstand door de Ren en Du kanalen, die door het midden van het lichaam lopen en in het hoofd samenkomen, kan stromen.

Het begrip rechtop mag echter niet mechanisch en oppervlakkig worden geïnterpreteerd, maar moet gezien worden als een algemeen principe. Bij Taijiquan (tai chi chuan of taichi) komen zeer veel voorwaartse bewegingen voor waarbij de romp op het einde op een natuurlijke manier iets zal vooroverbuigen. Dit is toegelaten en zelfs wenselijk.

Wanneer je een kruiwagen voortduwt, moet je een beetje vooroverbuigen. Dit is ook het geval met bewegingen zoals Borstel de knie en duw en Zeebodemnaald, waarbij je licht voorover moet buigen wanneer je duwt of toeslaat, terwijl je bij Schuin Vliegen een beetje zijwaarts moet buigen, zoals duidelijk werd beschreven in de herziene regels. Zonder vooroverbuigen zouden deze bewegingen krachteloos, koud en onsamenhangend zijn. In geen geval mag je echter je billen achteruit steken wanneer je voorover buigt.

Hoe kan ik stroefheid in mijn bewegingen vermijden?

Vele beoefenaars maken zich schuldig aan twee dingen, namelijk aan de ene kant zijn sommige posities te ontspannen en anderzijds worden sommige bewegingen te stroef uitgevoerd. Hier zal ik het enkel hebben over de tweede fout.

Over het algemeen zijn twee oorzaken voor deze stroeve bewegingen. De eerste is dat beoefenaars niet weten hoe ze het gebruik van kracht kunnen koppelen aan een continu vloeiende beweging. Neem de beweging waarbij de handen vooruit duwen (an). Wanneer de kracht wordt uitgeoefend, moet het ganse lichaam worden gebruikt, niet alleen het bovenste deel. De kracht moet zich dus in de voeten ontwikkelen, langs de benen, middel, schouders en armen passeren, vooraleer ze via de handen wordt doorgegeven. Het is, met andere woorden een totale kracht die dor het ganse lichaam wordt ontwikkeld, een kracht die groter is dan wanneer ze alleen door de armen zou worden uitgeoefend.

Wanneer we taijiquan beoefenen, moeten we het belang van ontspannen te zijn goed begrijpen. Het doel is zachtheid en niet extreme spierontspanning. Alleen door zachtheid kunnen we hardheid bereiken. Zoals je weet is een zweep een zacht voorwerp, nochtans kan het in de handen van een herder een harde kracht opleveren. Een hamer met een steel van bamboe is beter om stenen te verbrijzelen dan een hamer met een stalen steel. Daarom moet je je spieren ontspannen wanneer je kracht wil ontwikkelen -een zachte kracht die uit het hele lichaam voortkomt. Het is gewoon een feit dat hardheid voortkomt uit zachtheid en dat het zachte het wint van het harde.

Een tweede oorzaak voor stroeve bewegingen is dat de beoefenaar niet begrijpt dat het middel, dus taille, buik en bekken, een belangrijke schakel is tussen boven- en onderkant van het lichaam, als een scharnier voor alle bewegingen. Je moet dus voortdurend aandacht schenken aan het middendeel van je lichaam, je buik laten zinken, je heupen ontspannen en je billen intrekken. Alleen wanneer je dit doet zullen je bewegingen zacht, rond, vloeiend en harmonieus worden, zoals nodig voor alle taijiquanstijlen.

Wanneer je handen duwen oefent, zal dit je helpen te begrijpen hoe je je kracht op de juiste manier kan aanwenden, hoe je het harde met het zacht kan overwinnen en hoe je je bewegingen kan ontdoen van alle stroefheid.

Hoe kunnen we bij het beoefenen van taijiquan gedachten, bewegingen en ademhaling coördineren?

Dit is een probleem dat elke beoefenaar bezighoudt, maar vooral de beginnelingen. Zonder een juiste coördinatie van deze elementen kan je niet ten volle van de weldoende effecten van taijiquan genieten.

Met coördinatie van gedachten, bewegingen en ademhaling, bedoelen we dat de verschillende bewegingen moeten worden afgestemd op onze ademhaling door onze wil. Van deze drie elementen nemen onze gedachten, via de wil, een leidenden rol op zich. Vandaar het gezegde : Laat je gedachten de bewegingen van je lichaam leiden, en laat je lichaam bewegen samen met je ademhaling.

Om als beginneling je bewegingen te leiden met je gedachten moet je eerst leren elke beweging die je gaat uitvoeren te visualiseren. Naarmate je meer oefent zal je leren deze mentale activiteit te integreren met de fysieke oefening van het vorm-lopen. Je zal dus je aandacht kunnen richten op elke beweging die je uitvoert.

Wanneer je taijiquan begint te leren moet je ademhaling natuurlijk zijn, enkel wanneer je voldoende gevorderd bent en de bewegingen correct kan uitvoeren, mag je proberen deze te coördineren met je ademhaling. Inademen en uitademen wordt dan geregeld in harmonie met de wisselende posities en bewegingen : openen en sluiten van de armen, op en neergaan van het lichaam, vooruit of achteruit stappen en afwisseling van volle en lege posities. Wanneer je dit bewust doet zal je betere resultaten bekomen. Bij een beweging zoals Grijp de Vogel bij de Staart, zal je, bijvoorbeeld, bij het vooruit en neerwaarts duwen met gezonken borstkas, traag uitademen, terwijl je na het uit elkaar halen van de armen, bij het achteruitzitten diep gaat inademen om je beweging energieker te maken. Op deze manier zal een goed gecoördineerde ademhaling zorgen voor een injectie van interne kracht in de bewegingen van romp en ledematen.

De noodzaak voor een goed geregelde ademhaling is gebaseerd op de fysiologische functies van de borstkas tijdens de oefening. Over het algemeen kan je stellen dat je moet inademen wanneer je de armen opent of vanuit en lage positie rechtop komt, omdat op dat ogenblik je borstkas gaat uitzetten. Anderzijds, zal je gaan uitademen wanneer je de armen dichter bij het lichaam brengt, of een lage positie inneemt, omdat je borstkas dan inkrimpt.

De coördinatie van ademhaling en bewegingen moet bewust worden beleefd. Bij de opening, bijvoorbeeld, wanneer je langzaam de handen optilt, kan je je inbeelden dat je langzaam een elastiek uitrekt, terwijl je diep ademhaalt om de beweging gemakkelijker te laten verlopen; en wanneer je de armen terug laat zakken zou je je kunnen inbeelden dat je langzaam een houten plank onder water duwt.

Het is wel zo dat je coördinatie van gedachten, bewegingen en ademhaling, pas na lang oefenen goed onder de knie kan krijgen en dat je pas langzaam vorderingen zal kunnen maken. Belast jezelf niet nodeloos door snelle resultaten na te jagen. Met de nodige tijd en voldoende geduld, zal je uiteindelijk wel je doel bereiken.

Bron: China Sports Online www.cs-online.com.cn/enews/wushu/about/7261.shtm) - deze link is wel dood
Vertaling: Marc Heyvaert